Μετά την Παναγία Σουμελά, τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης και τις δραστηριότητες του Οικουμενικού Πατριαρχείου στις Κυδωνίες, ο Τζιχάτ Γιαϊτζί έβαλε αυτήν τη φορά στο στόχαστρό του τον Άγιο Νικόλαο.
Του Χρήστου Κωνσταντινίδη
Ο απόστρατος Τούρκος ναύαρχος, ο οποίος διεκδικεί μαζί με τον Τζεμ Γκιούρντενιζ την πατρότητα του αναθεωρητικού δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας», εξαπέλυσε μέσω του Haber365 μία πρωτοφανή επίθεση κατά του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, του δημάρχου Αλικαρνασσού και του τουρκικού υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού.
Αφορμή αποτέλεσε το σχέδιο ανακατασκευής του ιστορικού Ναού του Αγίου Νικολάου στην Αλικαρνασσό, ένα έργο το οποίο ο Γιαϊτζί επιχείρησε να παρουσιάσει περίπου ως απειλή για την «τουρκικότητα» της περιοχής.
Ενοχλήθηκε από την επίσκεψη του Οικουμενικού Πατριάρχη
Ο Γιαϊτζί αναφέρθηκε στην επίσκεψη που πραγματοποίησε ο Οικουμενικός Πατριάρχης στην Αλικαρνασσό στις 26 Αυγούστου 2026 και στη συνάντησή του με τον δήμαρχο της πόλης, Ταμέρ Μανταλιντζί.
Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, ο δήμαρχος παρουσίασε στον κ. Βαρθολομαίο τη μακέτα του ναού και τον ενημέρωσε για την εξέλιξη του έργου. Ο Πατριάρχης και η συνοδεία του επισκέφθηκαν στη συνέχεια τον χώρο όπου βρισκόταν το ιστορικό οικοδόμημα.
Η εικόνα αυτή ήταν αρκετή για να προκαλέσει την οργή του Τούρκου απόστρατου ναυάρχου. Μάλιστα, απέδωσε ιδιαίτερη σημασία ακόμη και στην ημερομηνία της επίσκεψης, επειδή συνέπεσε με την τουρκική επέτειο της μάχης του Μαντζικέρτ.
Ο ίδιος δεν περιορίστηκε στην πολιτική κριτική. Αρνήθηκε προκλητικά τον πατριαρχικό τίτλο του κ. Βαρθολομαίου, αποκαλώντας τον «αρχιερέα της Ρωμαίικης Εκκλησίας του Φαναρίου», σε μία ακόμη προσπάθεια υποβάθμισης του κύρους και του ιστορικού ρόλου του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Η ιστορία του Ναού του Αγίου Νικολάου
Ο Ναός του Αγίου Νικολάου είχε ανεγερθεί στην κεντρική συνοικία της Αλικαρνασσού το 1780, σύμφωνα με τα στοιχεία του τοπικού δήμου, αν και άλλες καταγραφές τοποθετούν την κατασκευή του στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα.
Ήταν αφιερωμένος στον Άγιο Νικόλαο, προστάτη των ναυτικών και των αλιέων, και εξυπηρετούσε τη ρωμαίικη ορθόδοξη κοινότητα της περιοχής.
Μετά την εκδίωξη των Ελλήνων και την ανταλλαγή των πληθυσμών, το ιστορικό μνημείο έμεινε χωρίς ποίμνιο. Χρησιμοποιήθηκε ως αποθήκη σφουγγαριών και εργαστήριο σκαφών, μέχρι που το 1969 κρίθηκε ετοιμόρροπο και κατεδαφίστηκε. Στη θέση του ανεγέρθηκε κτίριο λαϊκής επιμόρφωσης, το οποίο κατεδαφίστηκε επίσης τα επόμενα χρόνια, αφήνοντας την έκταση κενή.
Το σημερινό σχέδιο προβλέπει την ανακατασκευή του ναού με βάση τα παλαιά σχέδια και τα διαθέσιμα ιστορικά τεκμήρια. Το κτίριο αναμένεται να αποδοθεί ως Μουσείο Αγίου Νικολάου, αναδεικνύοντας την ιστορία και την πολιτιστική ταυτότητα της περιοχής.
«Σταματήστε το έργο»
Ο Γιαϊτζί δεν έκρυψε την ενόχλησή του για το γεγονός ότι ο Δήμος Αλικαρνασσού και το τουρκικό υπουργείο Πολιτισμού συνεργάζονται για την ανακατασκευή ενός ορθόδοξου μνημείου.
«Δεν υπάρχει τίποτα για να αποκατασταθεί. Μιλάμε για την εκ νέου οικοδόμηση ενός ναού που έχει εξαφανιστεί ολοκληρωτικά», δήλωσε, επιχειρώντας να εμφανίσει τη διαφορά μεταξύ αποκατάστασης και ανακατασκευής ως μείζον πολιτικό ζήτημα.
Απευθυνόμενος στον δήμαρχο, ξέσπασε:
«Δεν σου έχει μείνει άλλη δουλειά; Τι σημαίνει να χτίζεις ξανά μία εκκλησία;».
Ο θεωρητικός της «Γαλάζιας Πατρίδας» ζήτησε ευθέως τη διακοπή των εργασιών, ισχυριζόμενος ότι δεν πρόκειται για πολιτιστικό έργο ή ζήτημα θρησκευτικής ελευθερίας, αλλά για ενέργεια με πολιτικές σκοπιμότητες.
«Σταματήστε το. Γιατί πρέπει να κατασκευαστεί ξανά μία εκκλησία με το όνομα Μουσείο Αγίου Νικολάου;», αναρωτήθηκε.
Θέλει μουσείο του Κεμάλ αντί για τον Άγιο Νικόλαο
Αποκαλυπτικές της νοοτροπίας του ήταν και οι εναλλακτικές προτάσεις του. Αντί για την ανακατασκευή του χριστιανικού ναού, πρότεινε τη δημιουργία μουσείου αφιερωμένου στον Μουσταφά Κεμάλ, στον σουλτάνο Αλπ Αρσλάν, στους Τούρκους ναυτικούς, στους σφουγγαράδες ή στους Γιουρούκους.
Ο στόχος, όπως τον διατύπωσε ο ίδιος, θα έπρεπε να είναι η «ενίσχυση της τουρκικότητας» της Αλικαρνασσού.
Η δήλωση αυτή αποκαλύπτει ότι το πραγματικό πρόβλημα του Γιαϊτζί δεν αφορά ούτε την αρχιτεκτονική μορφή ούτε το οικονομικό κόστος του έργου. Αυτό που τον ενοχλεί είναι η ανάδειξη της ελληνικής και ορθόδοξης ιστορίας των μικρασιατικών παραλίων.
Για τον τουρκικό εθνικισμό, ακόμη και ένας ναός που δεν λειτουργεί ως χώρος λατρείας, αλλά προορίζεται να αναδειχθεί ως μουσείο, αντιμετωπίζεται ως επικίνδυνη υπενθύμιση του παρελθόντος.
Συνέδεσε τον Άγιο Νικόλαο με την Παναγία Σουμελά
Ο Τζιχάτ Γιαϊτζί επιχείρησε να συνδέσει την ανακατασκευή του Ναού του Αγίου Νικολάου με την Παναγία Σουμελά, τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης και τη δραστηριότητα του Οικουμενικού Πατριαρχείου στις Κυδωνίες.
Παρουσίασε διαφορετικές θρησκευτικές και πολιτιστικές πρωτοβουλίες ως τμήματα ενός ενιαίου σχεδίου, μέσω του οποίου δήθεν επιχειρείται να καλλιεργηθεί η εντύπωση ότι η Μικρά Ασία διαθέτει ελληνικό παρελθόν.
Αυτό ακριβώς, όμως, είναι που δεν μπορεί να διαγράψει ούτε η ακραία ρητορική του ούτε η «Γαλάζια Πατρίδα»! Η ελληνική παρουσία στη Μικρά Ασία δεν αποτελεί κάποιο σύγχρονο πολιτικό κατασκεύασμα. Αποτυπώνεται στα μνημεία, στις πόλεις, στις εκκλησίες και στην ιστορική μνήμη ενός πολιτισμού που άνθησε στην περιοχή επί αιώνες.
Στη Μικρά Ασία, την Ανατολική Θράκη, τον Πόντο, την Καππαδοκία ακόμα και οι πέτρες μιλούν ελληνικά.
Μετά την Παναγία Σουμελά, ο Γιαϊτζί εμφανίζεται τώρα να ενοχλείται και από τον Άγιο Νικόλαο. Ένας εγκαταλελειμμένος ναός, μία μακέτα και η προοπτική δημιουργίας ενός μουσείου αρκούν για να προκαλέσουν φόβο στους εκπροσώπους του τουρκικού αναθεωρητισμού.
Η Ιστορία, όμως, δεν σβήνεται με κραυγές, απαγορεύσεις και εθνικιστικά δόγματα.
Γι’αυτό… άλαλα τα χείλη των ασεβών.
pontosvoice.gr